Draumur háskólanema um fiskveiði: Að flytja velgengni heim til sín með vatnsrennandi fiskveiði

Musa Kamara óx upp í smábyli sem liggur á bryggjum Nígerársins í Sierraleone. Sem barn horfði hann oft á föður sinn og nágranna sína þegar þeir reyndu að lifa af hefðbundinni fiskveiði – grunnum vökvaþvætti sem háðust algjörlega rigningu, sem leiddi til tíðrænna fiskaútdauða á þurrum árum og lítils afurðar einnig á góðum árum. Sú mynd af fjölskyldum sem voru hungurðar vegna þess að ræktin og fiskarnir hafði mistekist fékk fastan stað í huga hans og vekti von: einhvern daginn myndi hann finna leið til að breyta ógagni þeirra.

Með stuðningi frá grunnsjóði yfirgaf Musa sveitarfélag sitt til þess að læra um vatnsskýrslu við Háskólann í Nairobi í Keníu, einn af bestu stofnunum í landbúnaðarvísindum á Afríku. Á fjórum árum náms síns dvaldi hann sig í nútíma landbúnaðaraðferðum og þar komst hann að því að endurnotkunarskerfum fyrir rennandi vatn í vatnsskýrslu var mikil áhrifavænt. Þessi kerfi, sem eru ólík hefðbundnum vökvarhólfum, sía og endurnýta vatnið samfellt, halda staðbundinni vatnsgæðum og hitastigi, sem minnkar sjálfsagt dánarfjölda fiska og aukar framleiðslu. Musa var hrifinn af tæknilausninni – hann vissi að þetta væri nákvæmlega það sem heimabæjarfélag hans þyrfti.

Eftir að hafa laukðu með heiðursmerkum valdi Musa við vel greidda störf í stóru fiskveiðifyrirtæki í Nairobi. Hann pakkaði bókurnar, athugasemdarnar og litla frumgerð á rennandi vatnsskeru og ferðaðist aftur til þorpsins síns. Í upphafi var heimkomunni hans móttekin með vandræðum og efasemdir. „Þú gafst upp árum af námi til að koma aftur og rækta fiska?“ spotti sumir nágrannar. Faðir hans, þótt hann væri stoltur, var óviss um að „nýjungar hugmyndir“ Musa myndu mistakast og láta hann deyja í dauðanum.

Óhræddur notaði Musa sparnaðinn sinn til að byggja lítilskala vatnsbúnað fyrir rínandi vatn á bakvið hús fjölskyldunnar. Hann gróf röð tengdra túnna, setti upp einfaldar síur úr staðbundnum efnum eins og sandi og grjóti og notaði litla sólkerfisvöndu til að halda vatninu í hreyfingu. Hann hóf með tilapia, fisk sem vex vel í heitum vötnum og er vinsæll á staðbundnum markaði. Innan þriggja mánaða var fyrsti skurðurinn hans tilbúinn – og var tvöfalt stærri en venjulegur skurður úr hefðbundnum tún. Fiskarnir voru heilsusamari, stærri og selldust fljótt á nágrannamarkaðinum.

Frétta um Musa’s árangur spraidst fljótt um þorpið. Nýgirnir nágrannar byrjuðu að koma á heimsókn til að sjá kerfið í starfi, og Musa tók sér hvert tækifæri til að kenna þeim. Hann hélt vikulegum verkstæðum þar sem hann sýndi þorpsbúum hvernig á að byggja eiginn ábyrga vatnskerfi með staðbundnum efni, hvernig á að fylgjast með vatnsgæðum og hvernig á að matvæla og haga fisknum til að ná hámarksárangri. Hann lánar jafnvel peninga fjölskyldum sem ekki gátu borgað upphaflega uppsetningar, með því að lofa þeim að geta greitt honum aftur eftir fyrstu skurðinn.

Hægt en öruggt tóku fleiri og fleiri fjölskyldur í þorpinu upp á móti vatnsbúnaðarskilyrðum Musa. Það sem einu sinni var þorp sem barðist við erfiðleika byrjaði að blómstra. Þorpsbúir sem einu sinni höfðu barðist við að fá mat á borðið gátu nú selja aukauppskeru sína á markaði í nálægum bæjum og fá reglulegan tekju. Barnin sem höfðu hætt í skóla til að hjálpa fjölskyldunum gátu nú komið aftur í bekkinn og nýjar hús með rafmagni og hreinu vatni byrjuðu að koma upp.

Fimm ár síðan hefur þorp Musa verið að mynstri fyrir sjávarbúnað sem er með hæfileika til að varast í svæðinu. Vatnsveita-landbúnaðarkerfi hans hafa verið tekin upp í tugi nágrannathorpa og Musa hefur jafnvel hafðað þjálfunarkerfi fyrir unga fólk úr öllum landinu, sem kennir þeim þær færni sem þau þurfa til að koma velgengni í eigin heimabyggðir sínar. „Ég kom ekki aftur til að vera hjálta,“ segir Musa oft. „Ég kom aftur til að deila því sem ég lærði, því ég veit að þegar við vinnum saman þarf enginn að vera hungur. Tópsins árangur er ekki einungis minn – hann er okkar og er bara upphafið.“