Marzenie absolwenta uczelni o akwakulturze: przynoszenie dobrobytu swojej miejscowości dzięki hodowli ryb w wodzie płynącej

Musa Kamara wychowywał się w małej wiosce położonej nad brzegami rzeki Niger w Sierra Leone. Jako dziecko często obserwował, jak jego ojciec i sąsiedzi zmaga się z utrzymaniem się z tradycyjnego hodowli ryb – płytkich stawów zależnych w całości od deszczu, co prowadziło do częstych masowych śmierci ryb w okresach suszy oraz skromnych zbiorów nawet w latach sprzyjających. Obraz rodzin cierpiących głód z powodu niepowodzenia upraw i hodowli ryb zapadł mu w pamięć, zakładając ziarno nadziei: pewnego dnia znajdzie sposób, by odmienić ich pech.

Dzięki stypendium Musa opuścił swoją wioskę, aby studiować akwakulturę na Uniwersytecie w Nairobi w Kenii – jednej z czołowych uczelni afrykańskich zajmujących się naukami rolniczymi. Podczas czterech lat studiów zapoznał się z nowoczesnymi metodami rolnictwa i właśnie tam odkrył potencjał systemów akwakultury z cyrkulującą przepływową wodą. W przeciwieństwie do tradycyjnych stawów te systemy nieustannie filtrowały i oczyszczały wodę, zapewniając stabilną jakość wody oraz stałą temperaturę, co znacznie zmniejsza śmiertelność ryb i zwiększa plony. Musa był zachwycony tą technologią – wiedział, że to właśnie to potrzebuje jego rodzinna miejscowość.

Po ukończeniu studiów z wyróżnieniem Musa odmówił dobrze opłacanej pracy w dużej firmie zajmującej się akwakulturą w Nairobi. Zebrał swoje książki, notatki oraz mały prototyp systemu przepływowej wody i powrócił do swojej wsi. Na początku jego powrót spotkał się z wątpliwościami i sceptycyzmem. «Zmarnowałeś lata na studiach, żeby wrócić i hodować ryby?» – żartowali niektórzy sąsiedzi. Jego ojciec, choć był dumny, obawiał się, że «nowomodne pomysły» Musy zakończą się porażką i zostawią go przygnębionym.

Nie odstraszywszy się, Musa wykorzystał oszczędności, aby zbudować małoskalową farmę hodowlaną z obiegiem wody za domem swojej rodziny. Wykopał serię połączonych zbiorników, zainstalował proste filtry wykonane z lokalnych materiałów, takich jak piasek i żwirek, oraz użył małej pompki napędzanej energią słoneczną, aby utrzymać cyrkulację wody. Rozpoczął hodowlę tilapii – ryb dobrze rozwijających się w ciepłej wodzie i popularnych na lokalnych rynkach. W ciągu trzech miesięcy pierwszy zbiór był gotowy – i był dwa razy większy niż typowy zbiór z tradycyjnego stawu. Ryby były zdrowsze, większe i szybko znalazły nabywców na pobliskim rynku.

Sława o sukcesie Musy szybko rozprzestrzeniła się po całej wsi. Ciekawi sąsiedzi zaczęli przychodzić, aby obejrzeć jego system w działaniu, a Musa wykorzystywał każdą okazję, aby ich nauczyć. Organizował cotygodniowe warsztaty, pokazując mieszkańcom, jak zbudować własne tanie systemy z zimną bieżącą wodą z wykorzystaniem lokalnych materiałów, jak monitorować jakość wody oraz jak karmić i opiekować się rybami w celu maksymalizacji plonów. Pożyczał nawet pieniądze rodzinom, które nie mogły sobie pozwolić na początkowy zakup sprzętu, obiecując, że mogą mu je spłacić po pierwszym zbiorze.

Stopniowo, ale pewnie coraz więcej rodzin w wsi przyjęło metodę rolnictwa z użyciem bieżącej wody opracowaną przez Musę. To kiedyś biedna i trudząca się wieś zaczęła kwitnąć. Mieszkańcy, którzy wcześniej mieli trudności z zapewnieniem pożywienia dla swoich rodzin, byli teraz w stanie sprzedawać nadwyżki ryb na rynkach w pobliskich miastach, uzyskując stały dochód. Dzieci, które wcześniej porzuciły szkołę, aby pomagać rodzinom, mogły teraz wrócić do nauki, a nowe domy z zasilaniem elektrycznym i czystą wodą zaczęły pojawiać się w okolicy.

Pięć lat później wioska Musa stała się wzorem zrównoważonej akwakultury w regionie. Jego systemy uprawy z płynącą wodą zostały przyjęte przez dziesiątki pobliskiej wioski, a Musa rozpoczął nawet program szkoleniowy dla młodych ludzi z całego kraju, ucząc ich umiejętności potrzebnych do przyniesienia dobrobytu do własnych rodzinnych miast. Nie wróciłem, by być bohaterem, Musa często mówi. Wróciłem, by podzielić się tym, czego się nauczyłem, ponieważ wiem, że kiedy pracujemy razem, nikt nie musi głodować. Sukces naszej wioski nie jest tylko mój, ale nasz i to dopiero początek.